Onderzoeksrapport van State of Youth NL: klimaat gaat over onze toekomst

_*]:min-w-0 gap-3 standard-markdown”>

AMSTERDAM, 28 mei 2026 – Een grote meerderheid van de Nederlandse jongeren beschouwt klimaatverandering als een urgente en persoonlijke kwestie. Zes op de tien jongeren maken zich hier regelmatig tot zeer vaak zorgen over. Voor 40% van de jongeren zijn die zorgen de afgelopen jaren toegenomen. Hoewel 78% van de jongeren klimaatverandering als een ernstig probleem voor Nederland beschouwt, heeft de helft van de jongeren het gevoel dat de overheid niet naar hen luistert als het gaat om beslissingen over het klimaat. Als het om verantwoordelijkheid gaat, wijzen jongeren in de eerste plaats naar de overheid (44%), gevolgd door bedrijven (25%) en individuen (19%). Tegelijkertijd is er sterke kritiek van jongeren op het huidige beleid: 54% vindt dat de overheid niet genoeg doet en 26% is zelfs van mening dat er veel te weinig wordt gedaan. Dit blijkt uit een representatief onderzoek onder 1.775 jongeren in de leeftijd van 12 tot 29 jaar, uitgevoerd door State of Youth NL. State of Youth NL is een initiatief van KidsRights in samenwerking met de kernpartners Maatschappelijke Diensttijd (MDT) en Stichting Augeo.

Voorzitter Marc Dullaert van KidsRights: ‘Als minister voor Klimaat en Energie maakte Rob Jetten (D66) zich er sterk voor het wettelijk klimaatdoel te halen van 55% minder schadelijke uitstoot in 2030. Het kabinet onder leiding van Jetten zet wel stappen in de goede richting maar volgens doorrekeningen schieten de kabinetsplannen ernstig tekort om in 2030 het klimaatdoel te halen.[i] Sterker, uitstel betekent straks een grotere en duurdere opgave. Jongeren maken zich dan ook terecht zorgen over klimaatverandering en het kabinetsbeleid, terwijl zij het gevoel hebben dat er niet naar hen wordt geluisterd. In het nieuwe coalitieakkoord worden jonge generaties zelfs niet eens genoemd wanneer het gaat om klimaatbeleid. Klimaat is voor jongeren géén afgekloven thema: juist deze generatie zal het sterkst de gevolgen dragen. Als we hun perspectief niet structureel meenemen in beleid, laten we niet alleen jongeren in de steek, maar ook de toekomst van onze samenleving. Premier Jetten moet als zelfverklaard ‘klimaatdrammer’ met zijn kabinet laten zien dat het wél kan en nu ook echt menens is’.

Vandaag heeft Marc Dullaert namens State of Youth NL het onderzoeksrapport overhandigd aan Jantine Zwinkels, voorzitter van de Tweede Kamercommissie Klimaat en Groene Groei, in perscentrum Nieuwspoort in Den Haag. Minister van Klimaat en Groene Groei Stientje van Veldhoven sprak de aanwezigen bij het evenement in Nieuwspoort toe via een videoboodschap. De betrokken ministers en parlementsleden ontvangen vanaf vandaag een megafoon om de boodschap van State of Youth NL kracht bij te zetten.

Zorgen over klimaat en gevolgen voor Nederland

Klimaatzorgen leven breed onder jongeren, van wie 60% zich regelmatig tot heel vaak zorgen maakt. Jongeren maken zich vooral zorgen over tastbare en directe gevolgen van klimaatverandering: schade aan natuur en biodiversiteit (47%), stijgende prijzen, zoals voor energie en voedsel (40%) en gezondheidsproblemen, bijvoorbeeld door vervuilde lucht (38%).

Klimaat is voor jongeren daarmee niet alleen een milieuvraagstuk, maar ook een concreet sociaal en economisch vraagstuk dat raakt aan hun eigen leven en toekomst. Voor veel jongeren is betaalbaarheid een belangrijke voorwaarde om klimaatvriendelijke keuzes te maken: 47% vindt dat duurzame keuzes niet duurder mogen zijn en 43% geeft aan dat goedkoper openbaar vervoer helpt om duurzamer te leven.

Jongeren laten hiermee zien dat zij bereid zijn om bij te dragen, mits de randvoorwaarden eerlijk en haalbaar zijn voor hun (financiële) situatie. Zolang die basis ontbreekt, blijft klimaatbeleid voor jongeren te veel een systeemverhaal en te weinig een oplossing in hun dagelijks leven. Energieprijzen blijven bijvoorbeeld hoog en energiearmoede is nog altijd een realiteit, terwijl veel regelingen juist jongeren niet bereiken, ook omdat zij huren of beperkte financiële ruimte hebben.

Groeiende kloof

Het onderzoek ‘State of Youth NL’ over het klimaat ging op 5 februari van dit jaar van start en liep tot en met 27 maart 2026. Het onderzoek is representatief wat betreft leeftijd, geslacht, opleidingsniveau en provincie. Zie de bijlage voor meer informatie over dit onderzoek, KidsRights, de belangrijkste partners en het klimaatbeleid van de Nederlandse overheid. De cijfers uit het nieuwe onderzoek ‘State of Youth NL’ onderstrepen een groeiende kloof tussen de urgentie die jongeren ervaren en hun vertrouwen in de aanpak van de overheid: de helft van de jongeren heeft het gevoel dat er niet naar hen wordt geluisterd wanneer de overheid beslissingen neemt over het klimaat.

Dit gevoel is het sterkst onder jongeren die zich veel zorgen maken. Een jongere zegt hierover: ‘Jongeren serieuzer nemen, ik hoop dat het nieuwe kabinet dit gaat doen door niet alleen in gesprek te gaan met jongeren, maar deze ook mee te nemen in de besluitvoering. Jongeren zijn innovatief, hebben vaak goede ideeën en zijn gemotiveerd’. Deze uitkomst raakt aan een breder patroon: jongeren willen bijdragen aan oplossingen, maar ervaren dat hun stem onvoldoende wordt meegenomen.

Voor een leefbare toekomst

Het Nationaal Burgerberaad Klimaat nam een advies over de kracht van jongeren. Ook dit beraad benadrukt dat de nieuwe generatie jongeren betrokken wil worden bij klimaat en klimaatbeleid.[ii]

Daan Zieren, voorzitter van de Jeugdklimaatbeweging (JKB): ‘We zijn blij dat het rapport “State of Youth NL” bevestigt wat we al lang van jongeren horen. Klimaatverandering zorgt voor steeds meer onzekerheid over onze toekomst en wordt steeds onmiskenbaarder aanwezig in ons leven. Het is tijd om gehoor te geven aan de zorgen van jongeren en actie te ondernemen voor een leefbare toekomst.’

Een speciale commissie van de Wereldgezondheidsorganisatie (WHO) noemde zondag 17 mei 2026 klimaatverandering een ‘catastrofale bedreiging voor volksgezondheid’.[iii]

Over State of Youth NL, partners en sponsors

State of Youth NL, een initiatief van KidsRights, is de megafoon van de nieuwe generatie: een uniek, representatief online jongerenpanel voor Nederlandse jongeren met als missie de stem van alle jongeren in Nederland te vertegenwoordigen en te versterken. State of Youth NL zet kwesties die door en met jongeren aan de orde worden gesteld op de agenda, deelt kennis hierover en pleit voor jongerenparticipatie. Voor dit onderzoek werkte State of Youth NL samen met Abbi Insights en, voor de representatieve steekproef, met onderzoeksbureau Motivaction. Het onderzoek zou ondenkbaar zijn zonder de medewerking van jongeren en de financiële steun van Vfonds, Stichting Janivo, Dioraphte, Stichting Boschuysen en de kernpartners MDT en Stichting Augeo.