KidsRights Index 2026 in het kort: kinderen worden steeds vaker als oorlogswapens ingezet en obesitas bereikt epidemische proporties

Volgens de KidsRights Index 2026, die vandaag door KidsRights in samenwerking met de Erasmus Universiteit Rotterdam is gepubliceerd, staan de rechten van kinderen wereldwijd steeds meer onder druk.

Uit de jaarlijkse index, die de kinderrechten in 194 landen meet, blijkt dat de bescherming en waarborging van kinderrechten wereldwijd achteruitgaan, als gevolg van escalerende gewapende conflicten, een sterke toename van conflictgerelateerd seksueel geweld tegen kinderen en een wereldwijde epidemie van obesitas bij kinderen.

Uit het rapport blijkt dat de vooruitgang bij de naleving van de rechten van het kind in grote delen van de wereld vertraagt of zelfs achteruitgaat. Slechts vijf landen zijn in de index van dit jaar gestegen, terwijl eenendertig landen zijn gedaald. Tegelijkertijd is het aantal landen in de groep met de beste prestaties met 30% gedaald ten opzichte van 2025, wat de omvang van de wereldwijde achteruitgang onderstreept.

“Kinderen worden steeds vaker blootgesteld aan risico’s die zij niet zelf hebben veroorzaakt en waarover zij geen controle hebben”, aldus Marc Dullaert, oprichter en voorzitter van KidsRights. “Of kinderen nu opgroeien in de schaduw van oorlog of in een omgeving die hun gezondheid ondermijnt, het resultaat is hetzelfde: hun rechten, welzijn en toekomstkansen komen in gevaar. De wereld slaagt er niet in om kinderen de bescherming te bieden waarop ze recht hebben.”

Kinderen worden steeds vaker het doelwit in gewapende conflicten

Een van de meest verontrustende bevindingen in de Index van dit jaar is de toenemende impact van gewapende conflicten op kinderen. In conflictgebieden over de hele wereld is het aantal gevallen van conflictgerelateerd seksueel geweld tegen kinderen sinds 2024 met 35% gestegen. Kinderen worden bovendien steeds vaker opzettelijk als doelwit gekozen en uitgebuit in het kader van oorlogsvoering, onder meer door rekrutering en andere ernstige schendingen tegen kinderen.

De belangrijkste bevindingen zijn onder meer:

• Wereldwijd krijgt meer dan één op de vijf kinderen te maken met de directe gevolgen van een gewapend conflict;
• *69%* van de slachtoffers onder kinderen in gewapende conflicten is het gevolg van explosieve wapens;
• Gewapende conflicten dragen naar schatting voor *70%* bij aan de wereldwijde voedselonzekerheid, waardoor het leven van miljoenen kinderen in gevaar komt;
• Alleen al in Soedan zullen naar schatting *825.000* kinderen jonger dan vijf jaar in 2026 te maken krijgen met ernstige acute ondervoeding.

“Conflicten verwoesten niet alleen het leven van kinderen vandaag de dag – ze ondermijnen ook hun toekomst,” aldus Dullaert. “Wanneer scholen het doelwit worden, de gezondheidszorg instort en gezinnen op de vlucht moeten, verliezen kinderen veel meer dan alleen hun veiligheid. Ze verliezen stabiliteit, kansen en hoop.”

KidsRights roept regeringen, internationale instellingen en alle conflictpartijen op om hun verplichtingen uit hoofde van het internationaal recht na te komen, de bescherming van kinderen in conflictsituaties te versterken, ervoor te zorgen dat er verantwoording wordt afgelegd voor ernstige schendingen tegen kinderen, de toegang tot onderwijs, gezondheidszorg en voeding te waarborgen, en de toenemende gevolgen van door conflicten veroorzaakte voedselonzekerheid aan te pakken.

Obesitas bij kinderen neemt wereldwijd epidemische vormen aan

Voor het eerst in de geschiedenis komt obesitas bij kinderen en jongeren van 5 tot 19 jaar wereldwijd vaker voor dan ondergewicht. Obesitas bij kinderen is uitgegroeid tot een wereldwijde epidemie die kinderen in alle regio’s van de wereld treft. Ooit werd dit vooral gezien als een probleem in landen met een hoog inkomen, maar nu worden stijgende percentages van overgewicht en obesitas steeds vaker waargenomen in landen met een laag en gemiddeld inkomen, wat de wereldwijde omvang van de crisis onderstreept. De hoogste prevalentie wordt gemeld in Latijns-Amerika en het Caribisch gebied, en in het Midden-Oosten en Noord-Afrika.

Volgens het rapport:

• 20% van de kinderen in de leeftijd van 5 tot 19 jaar heeft overgewicht;
• Een op de tien kinderen in de schoolgaande leeftijd lijdt tegenwoordig aan obesitas;
• Het aantal schoolgaande kinderen met overgewicht is meer dan verdubbeld, van 194 miljoen in 2000 tot 391 miljoen vandaag;

KidsRights waarschuwt dat kinderen steeds vaker te maken krijgen met een dubbele last van ondervoeding: aanhoudende ondervoeding in combinatie met snel toenemende obesitas. Om deze trend weer te geven, zijn overgewicht en obesitas bij kinderen nu opgenomen als officiële gezondheidsindicatoren in de index.

In het rapport wordt gesteld dat obesitas bij kinderen niet alleen het gevolg is van individuele keuzes, maar ook van een ongezonde omgeving die wordt gevormd door voedselmarketing, ultraverwerkte producten, beperkte mogelijkheden voor lichaamsbeweging en ongelijke toegang tot betaalbaar, voedzaam voedsel.
“Als één op de tien kinderen aan obesitas lijdt, gaat het hier niet langer alleen om persoonlijke keuzes,” aldus Dullaert. “Het wijst op een omgeving die kinderen in de steek laat. Overheden hebben de verantwoordelijkheid om de gezondheid van kinderen te beschermen door de systemen aan te pakken die tot ongezonde uitkomsten leiden.”

KidsRights roept regeringen op om een op kinderrechten gebaseerde aanpak te hanteren door de marketing van ongezond voedsel gericht op kinderen aan banden te leggen, belemmeringen voor betaalbaar en voedzaam voedsel weg te nemen, te investeren in gezondere leefomgevingen en meer mogelijkheden voor lichaamsbeweging te creëren.