2005, Nkosi Johnson (12), Zuid-Afrika

Toen Nkosi oud genoeg was om naar school te gaan, werd hij vanwege zijn hiv-infectie niet toegelaten. Gail had al verwacht dat er problemen zouden komen toen ze op het aanmeldingsformulier aanvinkte dat Nkosi hiv-positief was, maar ze wilde er niet over liegen.

“Ik wist dat er problemen zouden komen, maar ik dacht: liever nu dan over zes maanden. Er heerste veel angst en er was weinig kennis over aids. Er waren geen richtlijnen voor scholen, voor ouders, helemaal niets. De ouders protesteerden, omdat ze geen kind met aids in de klas van hun kind wilden.” Aldus Gail Johnson.

Naar aanleiding van deze gebeurtenis organiseerde Gail een workshop om zowel de school als de ouders duidelijk te maken dat ze niet bang hoeven te zijn voor een kind met aids. Nkosi en Gail werden in Zuid-Afrika in één klap bekend. Ze gaven een week lang elke dag interviews en er werd in het parlement over Nkosi gesproken. Uiteindelijk oordeelde de rechtbank dat scholen kinderen niet op medische gronden mogen weigeren. Dit is een mijlpaal voor alle kinderen met het virus. Vanaf dat moment begon Nkosi in het openbaar over zijn ziekte te spreken. In die jaren was er nog nauwelijks kennis over aids en hiv. Nkosi liet mensen zien hoe het was om aids te hebben door erover te vertellen.

Op 9 juli 2000 sprak Nkosi tienduizenden mensen toe tijdens de aidsconferentie in Durban. Wereldwijd keken en luisterden meer dan 60 miljoen mensen mee. Tot op de dag van vandaag belichaamt hij de ziekte hiv/aids. Hij heeft de ziekte een gezicht gegeven. Tijdens zijn toespraak vroeg hij mensen om mensen met aids als normale mensen te behandelen. Hij heeft hiervoor gestreden tot aan zijn dood. Samen met zijn adoptiemoeder Gail Johnson zorgde hij ervoor dat hiv-positieve kinderen net als alle andere kinderen naar school konden gaan. Hij zette zich in om gezondheidszorg en medicatie mogelijk te maken voor zwangere, hiv-positieve vrouwen, zodat het virus niet op hun kind zou worden overgedragen.

Hij had het liefst nog jarenlang zijn werk voortgezet. Op 12-jarige leeftijd, minder dan een jaar na zijn indrukwekkende toespraak in Durban, verloor Nkosi helaas de strijd tegen de slopende ziekte. „Hij had dolgraag de wereld rondgereisd om mensen voor te lichten over aids.” – Gail Johnson

Nkosi heeft aan den lijve ondervonden hoe het is om gescheiden van je eigen moeder te leven; hij heeft haar vaak gemist. Daarom werd in 1999 zijn droomproject opgericht: Nkosi’s Haven, een opvangcentrum voor moeders en hun kinderen. Nkosi’s Haven is opgericht door Nkosi en Gail, die nog steeds de directeur is. Het biedt kwetsbare moeders met hiv/aids en hun kinderen een veilig thuis. Nkosi’s Haven geeft moeders en kinderen de kans om hun leven samen voort te zetten, zelfs als de moeder te ziek is om voor haar kinderen te zorgen.
Op de dag van de opening van Nkosi’s Haven in 1999 waren Gail en Nkosi uitgenodigd in de ambtswoning van president Mandela in Houghton, Johannesburg. „Nkosi vond het leuk om de president te ontmoeten“, zegt Gail. „Madiba schreef een cheque uit voor de Haven en gaf ons zijn boek *Long Walk to Freedom*. Hij vroeg Nkosi wat hij later wilde worden. Nkosi nam even de tijd om erover na te denken en zei toen dat hij het niet wist. Toen vroeg Mandela hem of hij zijn baan zou willen. Nkosi antwoordde onmiddellijk: ‘Nee, dank u wel, meneer, dat lijkt me te veel werk.’ De president barstte in lachen uit en heeft dit verhaal sindsdien bij talloze gelegenheden herhaald.”

Gail blijft strijden tegen de discriminatie van mensen en kinderen die besmet zijn met hiv/aids. „Nkosi heeft aids in Afrika en in de rest van de wereld een menselijk gezicht gegeven, daar bestaat geen twijfel over. En hij gaf de ziekte een stem. Het virus heeft hem overwonnen. Maar zijn stem is niet tot zwijgen gebracht; mensen praten nog steeds over hem. Wij zetten zijn werk voort, wij spreken zijn woorden, wij leven zijn droom. Ik hoop dit werk nog lang in zijn geest voort te zetten.”