2017, Mohamad Al Jounde (16), Syrië

Mohamads ouders, die actief waren in de Syrische revolutie, hebben hem politiek bewust opgevoed. Toen hij 12 was, kwamen er in Mohamads woonplaats vluchtelingen aan uit de door oorlog verscheurde steden Homs en Hama, en hij voelde zich geroepen om de kinderen te helpen die alles achter zich hadden gelaten. Mohamad nam deel aan een workshop over het helpen van door oorlog getraumatiseerde kinderen door hen psychosociale ondersteuning te bieden via vriendschappelijk spel.

Niet lang daarna werd Mohamad zelf vluchteling. Zijn moeder werd twee keer gearresteerd en vastgehouden, en toen ze een dreigbrief kregen waarin stond dat ze door het regime zou worden vermoord, moest zijn familie hun spullen pakken en verdwijnen zonder afscheid te nemen.

Na een lange reis kwamen ze aan in Aley, vlakbij Beiroet in Libanon. Omdat ze in Libanon geen werk konden vinden, vluchtte Mohamads vader per boot via Griekenland en vroeg hij asiel aan in Zweden. Terug in Libanon hadden Mohamad, zijn zus en moeder het zwaar door de armoede, maar ze bleven vastbesloten om anderen te helpen die er nog slechter aan toe waren dan zijzelf. Onlangs werd door Zweden gezinshereniging toegestaan, drie jaar nadat Mohamad zijn vader voor het laatst had gezien.

De eerste twee jaar dat hij in Libanon verbleef, kon Mohamad niet naar school. Het was een zware tijd, maar in plaats van hem te breken, wakkerde het zijn vastberadenheid aan om te strijden voor een betere toekomst, voor zichzelf en voor zijn leeftijdsgenoten. Samen met zijn familie richtte Mohamad een school op voor Syrische kinderen in een vluchtelingenkamp. Hij bouwde de school met zijn eigen handen en op 12-jarige leeftijd gaf hij al les in wiskunde en fotografie. Toen de regering besloot het vluchtelingenkamp op te heffen, werd de school verwoest. Maar ze werd op professionele wijze herbouwd en er kwamen gediplomeerde leraren te werken. Er krijgen nu 200 kinderen les, die na twee jaar kunnen doorstromen naar het reguliere Libanese schoolsysteem.

Mohamad put uit zijn grootste passies, fotografie en filmmaken, om de verhalen van zijn mede-vluchtelingenkinderen in al hun diversiteit te vertellen. Hij geeft les in fotografie en moedigt kinderen aan om foto’s te maken van hun dagelijks leven. Op basis van zijn eerdere opleiding en zijn eigen ervaringen stimuleert Mohamad hen om zich te uiten en hun trauma te verwerken. „Kinderen houden hun verhalen voor zichzelf”, zegt hij. „Er is vertrouwen voor nodig om die naar buiten te halen.” Leven in het hier en nu kan daarbij enorm helpen. De vluchtelingenkinderen met wie Mohamad werkt, koesteren pijnlijke herinneringen aan de oorlog, ze missen familieleden, hun vrienden en hobby’s, en zijn bang om helemaal opnieuw te moeten beginnen. Mohamad creëert mogelijkheden voor hen om contact te maken met andere kinderen uit zowel Syrië als Libanon.