Rapport ‘State of Youth NL’: Prestatiedruk

Onderzoek ‘State of Youth N’: Jongeren hebben het gevoel dat er niet naar hen wordt geluisterd. 62% van de jongeren ervaart regelmatig prestatiedruk, terwijl slechts 5% aangeeft dit nooit te ervaren.

Amsterdam, 26 augustus 2025 – Deze en andere bevindingen komen naar voren in een recent onderzoek van State of Youth NL, een initiatief van KidsRights in samenwerking met haar belangrijkste partners: de Nationale Jeugdraad (NJR), Maatschappelijke Diensttijd (MDT) en de Augeo Foundation.
In dit representatieve onderzoek laten nu 3.026 jongeren en jongvolwassenen zelf van zich horen.

Oorzaken van prestatiedruk

Jongeren ervaren prestatiedruk het vaakst wanneer ze bezig zijn met school of hun studie (47%). Ze voelen die druk ook wanneer ze nadenken over hun toekomst, bijvoorbeeld over het stichten van een gezin of het kopen van een huis (21%). Andere oorzaken die ze noemen zijn werk (15%), sport (7%) en de tijd die ze op sociale media doorbrengen.

Ze ervaren deze druk vaak doordat ze te veel nadenken over hun handelingen (52%) en last hebben van stress (51%). Velen geven ook aan zich gefrustreerd te voelen als dingen niet volgens plan verlopen (47%) en zich vaak erg uitgeput te voelen (47%).

Oplossingen voor prestatiedruk

Jongeren hebben veel ideeën en adviezen voor andere jongeren, ouders, scholen en de overheid, met als doel de prestatiedruk voor jongeren te verminderen.

Jongeren kunnen zichzelf helpen door te leren dat niet alles hoeft te worden gedaan, dat het oké is om nee te zeggen en dat dingen niet perfect hoeven te zijn (57%). Ze kunnen ook leren om falen of fouten maken niet als iets negatiefs te zien, maar als een manier om te groeien (50%). Een andere nuttige stap is om meer aandacht te besteden aan de positieve dingen in hun leven (44%).

Jongeren kunnen anderen steunen door afleiding te bieden, bijvoorbeeld door samen iets leuks te doen wanneer iemand prestatiedruk voelt (50%). Ze kunnen ook vertellen hoe ze zelf met deze druk omgaan en praktische tips geven (40%). Een andere manier om te helpen is door voorbeelden te geven van succesvolle mensen die eerst fouten hebben gemaakt of ook met druk hebben geworsteld (8%).

Scholen, opleidingen en docenten kunnen hieraan bijdragen door zorgvuldiger te plannen, bijvoorbeeld door rekening te houden met het huiswerk dat leerlingen voor andere vakken krijgen (52%). Ze kunnen ook toetsen en examens vóór de vakantie inplannen in plaats van direct erna (43%). Daarnaast kunnen scholen minder nadruk leggen op hoge cijfers en prestaties, en zich meer richten op de algehele ontwikkeling van leerlingen (42%).

Collega’s en werkgevers kunnen helpen door een training te volgen in het geven van positieve feedback (49%). De prestatiedruk in de sport kan worden verminderd wanneer jongeren elkaar ondersteunende en bemoedigende feedback geven (44%). De prestatiedruk als gevolg van sociale media kan worden verminderd wanneer jongeren ervoor kiezen bepaalde apps te verwijderen of limieten in te stellen voor schermtijd (57%).

Motivering en urgentie van het onderzoek, internationaal recht

Uit dit onderzoek blijkt dat 61% van de jongeren regelmatig of vaak prestatiedruk ervaart. Daardoor voelen ze zich moe, onzeker en ongemotiveerd, en verliezen ze het plezier in de dingen die ze doen. Dit staat haaks op de Duurzame Ontwikkelingsdoelen (SDG’s) van de Verenigde Naties, met name SDG 3: Goede gezondheid en welzijn, evenals artikel 24 van het VN-Verdrag inzake de rechten van het kind, dat betrekking heeft op het recht op gezondheid en gezondheidszorg. Het is belangrijk om de prestatiedruk onder jongeren te verminderen en hun geestelijk welzijn te ondersteunen. Om dit te bereiken, is het essentieel dat jongeren actief worden betrokken bij het bedenken van oplossingen.

We blijven opkomen voor het recht van jongeren op inspraak. Er moet naar hen worden geluisterd wanneer beslissingen hun leven beïnvloeden, want hun stem telt. Jongerenparticipatie is ook verankerd in het Verdrag inzake de rechten van het kind. In de artikelen 12 en 13 staat dat kinderen het recht hebben om hun mening te uiten en gehoord te worden. Daarom benadrukken wij het belang van deze overkoepelende rechten. Zonder zinvolle jongerenparticipatie kan Nederland het Verdrag inzake de rechten van het kind niet volledig naleven.

Over State of Youth NL, partners en sponsors
State of Youth NL is de toonaangevende stem van de nieuwe generatie: een uniek, representatief online jongerenpanel voor Nederlandse jongeren, met als missie om de stemmen van alle jongeren in Nederland te vertegenwoordigen en te versterken. Voor dit onderzoek werkte State of Youth NL samen met Abbi Insights en, voor de representatieve steekproef, met Motivaction. Dit onderzoek zou niet mogelijk zijn geweest zonder de deelname van jongeren en de financiële steun van Vfonds, Fonds21, de Janivo Foundation, Dioraphte, de Boschuysen Foundation en de kernpartners MDT en de Augeo Foundation.