Hoe het verder ging
Een persoonlijke beschouwing van Marc Dullaert, oprichter en voorzitter van KidsRights, over hoe de Internationale Kindervredesprijs zich heeft ontwikkeld van een eenvoudig idee tot een wereldwijd platform voor jonge changemakers, en wat we in de afgelopen twee decennia, door naar kinderen te luisteren, hebben geleerd over leiderschap, moed en de kracht van jongeren om de samenleving te veranderen.
Zomer 2024
Twintig jaar later zijn we weer terug op Schiermonnikoog, waar het allemaal begon en waar we nu de volgende mijlpalen vieren.
In november 2014 vierden we het tienjarig jubileum van de Internationale Kindervredesprijs, in aanwezigheid van Zijne Majesteit Koning Willem-Alexander en onze beschermheer, Nobelprijswinnaar Desmond Tutu. Neha Gupta uit de VS ontvangt uit handen van onze beschermheer de 10e Kindervredesprijs voor het werk van de door haar opgerichte organisatie Empower Orphans. Een groot aantal winnaars van de Kindervredesprijs is aanwezig bij dit mijlpaalevenement. Tijdens de indrukwekkende en tegelijkertijd feestelijke jubileumviering danst onze beschermheer spontaan mee op de live afgespeelde slotmuziek, „All you need is love“, zonder zich iets aan te trekken van alle vooraanstaande gasten op de eerste rij.
Het eerste exemplaar van het jubileumboek, met de tien inspirerende verhalen van de winnaars van de Kindervredesprijs, werd aan de koning overhandigd en was verkrijgbaar in Nederlandse boekhandels. Ook internationaal werd het boek enthousiast ontvangen. Een ander hoogtepunt volgde in 2016, toen voormalig winnaar van de Kindervredesprijs Malala, inmiddels winnaar van de Nobelprijs voor de Vrede, de Kindervredesprijs uitreikte aan Mohamad Al Jounde. Dit was voor zijn baanbrekende werk als jonge Syrische vluchteling om onderwijs te bieden aan kinderen in vluchtelingenkampen in Libanon.
Het is heel bijzonder dat ze hier nu staat als winnaar van de Nobelprijs voor de Vrede; wie had dat ooit kunnen denken toen we haar destijds ontdekten tussen de genomineerden voor de Internationale Kindervredesprijs
In 2018 vond de uitreiking van de Internationale Kindervredesprijs voor het eerst buiten Nederland plaats, in Kaapstad. Desmond Tutu moest lachen toen ik zei: ‘Als Mozes niet naar de berg komt, moet de berg naar Mozes komen’. Onze beschermheer was vanwege zijn hoge leeftijd gestopt met reizen.
De leerlingen van Parkland High School in de Verenigde Staten hebben na een schietpartij op hun school de ‘March for our Lives’ in het leven geroepen; ze hebben letterlijk miljoenen mensen op de been gebracht voor een historische mars in Washington tegen wapengeweld op scholen. Ze ontvingen de Internationale Kindervredesprijs in het stadhuis van Kaapstad, waar Desmond Tutu ooit op het balkon stond om Nelson Mandela aan het Zuid-Afrikaanse volk voor te stellen als hun nieuwe president.
In 2018 ziet de toen nog onbekende Greta Thunberg hoe scholieren uit Parkland in de Verenigde Staten weigeren terug naar school te gaan totdat er strengere wapenwetten zijn ingevoerd, na de schietpartij op hun school, waarna ze de ‘March For Our Lives’ organiseerden. Greta krijgt daardoor het idee om ook in staking te gaan, maar dan voor het klimaat. Net als de Amerikaanse jongeren voelt ook zij zich onveilig, schrijft ze in een essay.
Greta mobiliseert ook miljoenen jongeren met haar beweging ‘Fridays for Future’ en ontvangt in 2019, terwijl ze per zeilboot naar de COP25-klimaatconferentie in Madrid vaart, de internationale Kindervredesprijs. In datzelfde jaar lanceerden we de eerste grenzeloze digitale jongerenstaat, State of Youth, die jongeren wereldwijd mobiliseert, met elkaar verbindt en helpt om positieve verandering teweeg te brengen. Dit gebeurde tijdens de Top van Nobelprijswinnaars voor de Vrede in Mérida, Mexico, en de volgende dag bij de VN in New York. De changemakers van State of Youth zijn inmiddels actief in 46 landen. Een echte beweging, geïnspireerd door het voorbeeld van de winnaars van de Kindervredesprijs.
Onze geliefde Desmond Tutu is in 2021 overleden. Tijdens de daaropvolgende plechtigheid hebben we hem herdacht in aanwezigheid van zijn dochter Mpho met een eerbetoon, waarbij we ter ere van hem live vanuit Kaapstad en Den Haag het Zuid-Afrikaanse volkslied, de Nkosi Sikelele, hebben gezongen. Uit dankbaarheid is het Children’s Peace Prize Study and Care Fund omgedoopt tot het Desmond Tutu Study and Care Fund.
We missen hem tot op de dag van vandaag nog steeds, maar kijken met dankbaarheid terug.
In 2023 werd in Whitehall Palace in Londen de 19e Internationale Kindervredesprijs uitgereikt aan drie jonge Oekraïense meisjes. Anastasiia, Sofiia en Anastasiia ontvingen de prijs voor het ontwikkelen van hulp-apps voor kinderen en jongeren die de oorlog in Oekraïne ontvluchten. Mpho, de dochter van Desmond Tutu, opende de ceremonie en in de aanloop naar de uitreiking sprak Ndaba, de kleinzoon van Nelson Mandela. Beiden riepen op om naar de jeugd te luisteren.
Hoe het verder ging 7 Net als in voorgaande jaren bereikte de boodschap van de jonge winnaars miljarden mensen wereldwijd, dit jaar maar liefst 3,2 miljard mensen.
Elk jaar zorgt de uitreiking ervoor dat het thema waarvoor de jonge winnaars zich inzetten hoog op de agenda komt te staan. Dit heeft een enorme impact in hun eigen land en vaak ook ver daarbuiten. Daardoor wordt de Internationale Kindervredesprijs nu erkend als ’s werelds belangrijkste jeugdprijs en is deze uitgegroeid tot een begrip. In 2024 wordt de 20e verjaardag van de Internationale Kinderprijs voor de Vrede gevierd. Ik ben iedereen die de afgelopen twintig jaar mogelijk heeft gemaakt zeer dankbaar. In het bijzonder alle winnaars van de Nobelprijs voor de Vrede die zich achter de Internationale Kinderprijs voor de Vrede hebben geschaard. Maar ook het KidsRights-team en -bestuur, onze donateurs en sponsors, vrijwilligers en bovenal mijn vrouw en familie.
Kortom, al die mensen die dit bijzondere verhaal in zich dragen, en in de eerste plaats de dappere jonge winnaars zelf. Dit boek beschrijft de buitengewone geschiedenis van de winnaars van de Internationale Kindervredesprijs van de afgelopen 20 jaar. Een geschiedenis die jong en oud raakt, die ons allemaal aangaat en die ons hoop en vertrouwen geeft voor de toekomst. We moeten naar kinderen en jongeren luisteren en samen met hen aan de toekomst bouwen.
Echt iedereen kan bijdragen aan positieve verandering, ongeacht zijn of haar leeftijd.
We kunnen zelf verandering teweegbrengen.
Marc Dullaert
Voorzitter en oprichter van de Stichting KidsRights.
Benieuwd hoe het allemaal begon? Klik op de onderstaande knop en lees meer.
Een persoonlijke terugblik van Marc Dullaert, oprichter en voorzitter van KidsRights, over hoe een simpele vraag in 2004 leidde tot de oprichting van de Internationale Kindervredesprijs en een wereldwijde beweging die ook vandaag nog de stemmen van jonge veranderaars kracht bijzet.
Herfst 2004
Het was in de herfst van 2004 op Schiermonnikoog, Nederland.
Op een avond werd in het nieuws de nieuwe winnaar van de Nobelprijs voor de Vrede bekendgemaakt. Diezelfde avond was er ook een televisieverslag over Iqbal Masih, een dappere Pakistaanse jongen die zich had verzet tegen kinderarbeid en daarvoor op twaalfjarige leeftijd met zijn leven had moeten betalen.
Mijn vrouw en ik vroegen ons af: waarom is er geen Nobelprijs voor de Vrede voor kinderen?
Na vele reizen over verschillende continenten heen ben ik tot het besef gekomen dat kinderen niet alleen kwetsbaar zijn, zoals vaak wordt gedacht, maar dat ze ook over een enorme kracht beschikken en echte verandering teweeg kunnen brengen. Er was behoefte aan een platform waar ze hun boodschap konden delen en gehoord konden worden. Die avond ontstond het idee voor de Internationale Kindervredesprijs .
Ik ben op zoek gegaan naar steun voor dit idee bij de Nobelprijswinnaars voor de Vrede, verenigd in de Wereldtop van Nobelprijswinnaars voor de Vrede, onder leiding van Michail Gorbatsjov. Hij was diep geraakt toen ik hem vroeg wat hij van zijn kleinkinderen kon leren. Daardoor begreep hij onmiddellijk het doel van de Internationale Kindervredesprijs .
In november 2005, tijdens de top van Nobelprijswinnaars voor de Vrede in het Capitool in Rome, werd de eerste Internationale Kindervredesprijs uitgereikt aan Nkosi Johnson, die zich inzette voor de rechten van kinderen met hiv en aids.
Sindsdien laten jaar na jaar steeds meer mensen over de hele wereld zich inspireren door de moedige verhalen van winnaars zoals Om Prakash, die zich verzette tegen kinderslavernij, Thandiwe, die streed voor het recht op onderwijs in haar land, en Chaeli, die opkwam voor de rechten van kinderen met een beperking.
Niet alleen nam het aantal genomineerden elk jaar toe, maar ook de impact werd steeds groter. Regeringsleiders verwelkomden de winnaars van de Internationale Kindervredesprijs uit hun land en er werden wetswijzigingen doorgevoerd ter bevordering van de rechten van kinderen. De Internationale Kindervredesprijs bereikte en raakte honderden miljoenen mensen.
De inmiddels wereldberoemde prijs had ook een schaduwkant. De nominatie van Malala uit Pakistan bleek een van de redenen te zijn waarom ze een doelwit werd. Haar schooldirecteur nomineerde haar, toen nog een onbekend meisje, met een eenvoudige brief. Uiteindelijk durfden we haar de Internationale Kindervredesprijs niet toe te kennen uit bezorgdheid voor haar veiligheid. Wie had kunnen vermoeden wat er later zou gebeuren? De nominatie, die haar in de schijnwerpers zette, droeg mede bij aan de aanslag op haar leven.
“Hé, jullie oudjes, luister naar de kinderen en onderneem actie,” zei Desmond Tutu tijdens de uitreiking van de Internationale Kindervredesprijs in de Ridderszaal. In 2008 werd hij beschermheer van de Internationale Kindervredesprijs .
Ik herinner me nog goed onze eerste ontmoeting in 2002 in zijn bescheiden kantoor in Johannesburg. Toen ik hem vertelde over mijn plannen om KidsRights op te richten, luisterde hij aandachtig en zei hij met zijn prachtige Afrikaanse stem: „Aaah, je wilt de stemlozen een stem geven.”
Zelfs na al die jaren ben ik er nog steeds vast van overtuigd dat kinderen de wereld kunnen veranderen, precies zoals de prachtige afbeelding van de Internationale Kindervredesprijs laat zien.
Ondertussen is het beeldje van de Internationale Kindervredesprijs, „The Nkosi“ – genoemd naar de eerste winnaar van de Internationale Kindervredesprijs, Nkosi Johnson – uitgegroeid tot een krachtig symbool dat door kinderen en volwassenen uit allerlei culturen wordt herkend. Het beeldje toont een kind dat letterlijk de wereld in beweging brengt. Het is ontworpen door mijn vrouw, Inge Ikink.
Herfst 2014
Ondertussen is het herfst 2014. Ik hoor op de radio dat Malala, samen met Kailash Satyarthi, de Nobelprijs voor de Vrede heeft gewonnen. Mijn ogen vullen zich met tranen en ik pak meteen de telefoon om hen te feliciteren. Wat fantastisch.
Samen met Kailash heeft KidsRights sinds 2005 letterlijk duizenden kinderen uit de kinderslavernij bevrijd. Onze laatste reddingsactie vond plaats in mei 2014. Ik zie nog steeds de verbijsterde kinderen voor me die uit de benauwde werkplaatsen tevoorschijn kwamen, niet in staat te geloven dat ze eindelijk vrij waren.
Kort voor de radio-aankondiging zaten we bij Malala thuis rond de tafel en spraken we over alles wat er sinds haar nominatie was gebeurd, en over onderwijskansen voor meisjes, die we nu helpen realiseren via het Children’s Peace Prize Project Fund in Pakistan.
Marc Dullaert
Voorzitter en oprichter van KidsRights.